İslâm’a dair Batı’da üretilen bilgi tarihî olarak sabit, yekpare ve tarafsız bir alan olmaktan ziyade, farklıdönemlerde değişen dinî, entelektüel ve siyasi saiklerle şekillenmiş çok katmanlı bir fikrî mirası temsileder. Erken dönemlerde polemik ve reddiye diliyle kurulan bu ilgi, zamanla metinlere yönelen filolojikokumalarla derinleşmiş; modern dönemde ise üniversiteler, akademik dergiler ve disipliner uzmanlaşmalararacılığıyla kurumsal bir nitelik kazanmıştır. Bu uzun tarihî seyir boyunca Batı’da İslâm araştırmaları,İslâm’ı anlama çabasının ötesinde Batı’nın kendi entelektüel önceliklerini, bilgi anlayışını ve güçilişkilerini de yansıtan bir alan olarak gelişmiştir.Türkiye’de bu geniş literatürle temas çoğu zaman parça parça, belirli isimler, eserler ya da disiplinlerlesınırlı kalmış; ülke bazlı kurumsal gelenekler ile disipliner gelişmelerin birlikte ele alındığı bütüncülçalışmaların sayısı yeterli seviyeye ulaşamamıştır. Elinizdeki dört ciltlik çalışma, bu ihtiyaca cevapvermeyi amaçlayarak, Batı literatüründe İslâm araştırmalarının yaklaşık on üç asırlık seyrini, erkendönemdeki teolojik-polemik mirastan filolojik-eleştirel oryantalizme, oradan da Müslümanaraştırmacıların etkin katkılarıyla şekillenen post-oryantalist evreye uzanan çizgide bütüncül biçimde elealıyor.Çalışmanın giriş bölümü reddiyeler geleneğini, Aydınlanma’nın akıl ve eleştiri vurgusuyla gelişen filolojiktarih yazımını, sömürgecilikle iç içe kurumsallaşan oryantalist bilgi üretimini ve nihayet post-oryantalistdönemde ortaya çıkan çoğulcu akademik yönelimleri dönemlendiren kapsamlı bir çerçeve sunuyor. I. cilt(“Ülkeler”), Batılı ülkelerde Almanya’dan ABD’ye ve İsrail’e uzanan hat üzerinde İslâm araştırmalarınıntarihsel gelişimini, önde gelen isimleri, kurumları, yayınevlerini, süreli yayınları ve güncel yönelimleriyleayrıntılı biçimde inceliyor. II., III. ve IV. ciltler (“Disiplinler I-II-III”) ise Kur’ân, tefsir, hadis ve fıkıhtanfelsefe, kelâm, mezhepler, tasavvuf ve din sosyolojisine; İslâm tarihi, arkeoloji, dil-edebiyat, sanat vemusikîye kadar başlıca alt alanları tematik dosyalar, yöntem tartışmaları, ülke örnekleri ve bibliyografikkatkılarla işliyor.Alanlarında yetkin 74 ismin katkı sunduğu, 76 bölümden oluşan Batı Literatüründe İslâm Araştırmaları,dağınık literatürü görünür kılarak Türk akademisine güncel bir başvuru zemini sunmayı hedefliyor. Bazıcoğrafi ve disipliner sınırlılıklar not edilmekle birlikte, ülke incelemeleri ile disipliner okumaları aynı çatıaltında birleştiren çalışma, özgün niteliği ve kapsamı bakımından Türkiye’de Batılı İslâm araştırmalarınayönelik hazırlanmış en geniş muhtevalı müracaat metni olup, alanın genel seyrine dair güvenilir veakademik bir referans niteliğinde.
