Kelam ve Akaid Risaleleri

Kelâm ve Akâid Risaleleri, Kemalpaşazâde’nin Yenilenme Dönemi kelâm yöntemi olan ve mantıksal tutarlılığı merkeze alan "tahkik metodu" ile kaleme aldığı dokuz nadide risaleyi bir araya getiriyor. Eserde, İslam düşünce tarihinin en çetin ve üzerinde en çok tartışılan itikadi problemleri, derin bir ilmi silsileden süzülen entelektüel bir bakış açısıyla masaya yatırılıyor.

Kitapta yer alan dokuz temel risale, İslam inanç esaslarını felsefi ve tasavvufi derinlikle tahkik etmektedir:

• Akâid-i Muhtasara: Müellifin Türkçe kaleme aldığı, halkı ve talebeleri taklit çukurundan kurtarıp yakîn seviyesine ulaştırmayı hedefleyen muhtasar akide metni.

• Ecelin İzahı: Mübrem ve muallak ecel ayrımı üzerinden, tedbir ve duanın ecele etkisini nasslara uygun şekilde açıklayan özgün ecel teorisi.

• Bedenlerin Yeniden Yaratılması (Haşir): Ahiretteki dirilişin ruhanî boyutunu kabul etmekle birlikte, cismanî dirilişi tevil kabul etmez sarih delillerle ispat eden muazzam tahkik.

• Amellerin Tartılması: Mizan ve sırat gibi ahiret ahvalini mecaza yoran Mu'tezile'ye karşı, nassların zahiri manasını savunan hakikat müdafaası.

• Kur'ân-ı Kerim'in Ezelî Kelâm Oluşu: Halku'l-Kur'ân tartışmalarına kelâm-kavil ve nefsî-lafzî kelâm ayrımıyla son noktayı koyan risale.

• Mucizenin Tahkiki: Nübüvvetin meşruiyet zemini olan mucize kavramının şartları ve peygamberin doğruluğuna olan adeti-zorunlu delaleti.

• Kelâm İlmi Hakkında Latif İşaretler: Hudûs ve temânu delillerinden kulların fiillerine; soyut, nurani ve bâkî bir ruh anlayışına uzanan muhtasar kelâm el kitabı.

• Allah Teâlâ'nın İsimlerinin Tevkîfîliği: Esmâ-i Hüsnâ’nın şerî izne mi bağlı olduğu, yoksa akli kıyasla mı belirlendiği tartışmasında İbn Hâcib eksenli ihtiyatlı yaklaşım.

• Kötülüğün Allah'a Nispet Edilmemesi: "Hayır ve şer Allah'ın yaratmasıyladır" hakikatini, sun'-halk (yapma-yaratma) ince ayrımıyla estetik ve hikmet penceresinden izah eden şaheser.

Hamza el-Bekrî riyasetinde neşredilen külliyattan titizlikle seçilerek ilk kez günümüz okuyucusunun istifadesine sunulan bu eser, Osmanlı entelektüel düşüncesinin kelâm, felsefe ve tasavvuf kavşağında ulaştığı zirveyi anlamak isteyen her ilim sevdalısı için bir başucu rehberidir.